|
گوهرتپه رستم كلادر شمال ايران و در شرق استان مازندران و در جنوب درياي خزر
قرار دارد
فاصله اين تپه بزرگ باستاني تا مركز شهر بهشهر كمتر از 10 كيلومتر است . در
فصل دوم از فاز يك بررسي باستان شناسي شرق مازندران در سال 1380 گروه بررسي
به سرپرستي علي ماهفروزي با شناخت اين تپه بر اهميت آن در روند تحولات
دوران نوسنگي تا عصر آهن تاكيد نمود .بر اين اساس عمليات نقشه برداري آن در
سال 1381 انجام شد كه در پي آن محدوده اين تپه در حدود 50 هكتار اعلام
گرديد .
جهت مطالعه اين تپه بزرگ گمانه زماني به منظور تعيين حريم آن در تابستان
سال 1381 انجام شد . با توجه به مطالعات مقدماتي با تكيه بر داده هاي
فرهنگي بدست آمده استقرار در اين تپه از دوران نوسنگي تا عصر آهن ادامه
يافت كه بر اساس مقايسه آثار اين دوران گوهرتپه همزمان با شاه تپه و تورنگ
تپه گرگان آثار فرهنگ تپه حصار در دوره
IIIC
و گورستان پرخاي
II
در تركمنستان است .
در كاوش روشمند فصل دوم آثار تدفين عصر آهن بصورت گسترده و متراكم در
بخشهاي مختلف سه كارگاه كاوش بدست آمد . اين گروه از تدفين ها داراي اشيا
زيادي در داخل گور بودند كه از آن جمله مي توان به آثار مفرغي شامل دستبند
، گوشواره ، انگشتر ، سنجاق سر و پلاك به همراه مهره هاي مختلف تزييني
اشاره كرد .
از جمله آثار ديگر داخل گور آثار آهني و جنگ افزارهاي مفرغي به همراه آثار
متعدد سفالي است كه برخي از آنها به عنوان شاخصه هاي دوران برنز در برخي از
حفاري ها نام برده شده كه با توجه به شاخصه هاي عصر آهن چنين امري بعيد به
نظر مي رسد .تدفين ها عموما به صورت چمباتمه اي و داراي جهت خاصي در نحوه
تدفين نيستند . علاوه بر تدفين هاي چمباتمه اي برخي از آنها بصورت طاقباز
هستند . تدفين ها در اين فصل از كاوش عموما بصورت انفرادي در داخل گور قرار
گرفته اند و تنها يك تدفين با دو اسكلت متصل به هم در گور قرار گرفته است
. تدفين ها عموما متعلق به افراد بزرگ سال بوده ولي در چند نقطه اسكلت بچه
ها با سرهاي بزرگ و دندانهاي نيمه كامل مشاهده شده كه پرسشهايي را براي
اعضا هيات مطرح نموده است . علاوه بر تدفينهاي بسيار زياد در لايه هاي
فوقاني محل كاوش يك تدفين در پايين ترين سطح كاوش كه متعلق به اين فيچر نمي
باشد در چاله (
pit
) بدست آمد .اين تدفين با توجه به محل قرار گيري و آثار همراهش احتمالا
متعلق به دوره مفرغ مياني يا قديم است اسكلت مذكور كاملا سالم و نسبتا سياه
رنگ است
.
از
جمله آثار قابل توجه ديگر در اين فصل از كاوش كشف اسكلت كامل يك سگ بوده كه
در خصوص تدفين يا عدم تدفين آن نمي توان اظهار نظر كرد . اسكلت اين سگ در
داخل چاله اي قرار گرفته كه در داخل آن علاوه بر قطعات سفالي بقاياي
استخوان حيوانات ديگر نيز مشاهده شده است . در ادامه اين كاوش در لايه هاي
پايين تر هيات كاوش به تازه هايي در خصوص معماري ساخته شده با خشت بهمراه
بقاياي اجاق از جمله آثار معماري كارگاه كاوش در اين فصل بوده است .
پيكره هاي سفالي و سنگي حيوانات و انسانها به همراه
آثار دوك و سردوك و همچنين فلاخن هاي گلي از جمله آثار مكشوفه ديگر در اين
فصل كاري هيات بود
.
در نتيجه بررسي و كاوش فصول مختلف در گوهر تپه تعداد قابل توجهي مصنوعات
سنگي بدست آمده كه اين مجموعه براي مطالعه به دو گروه كلي شامل ابزارهاي
روتوش شده و برداشته ها تقسيم شده است .
گوهرتپه با توجه به وسعت و تنوع آثار بدست آمده و
همچنين به خاطر تقسيمات بخشهاي مختلف صنعتي و مسكوني مي تواند به عنوان يك
جامعه مركب و پيچيده در دوران شهرنشيني در جنوب و جنوب شرق درياي خزر مورد
توجه باشد
.
|
